Brandnetel is één van de eerste planten die weer volop groeit na de winter.
En niet toevallig is het ook één van de meest mineraalrijke planten die we hier in de natuur vinden.
Ze bevatten onder andere:
- ijzer
- magnesium
- calcium
- kalium
- chlorofyl
- vitamine C
Precies de stoffen waar veel mensen na de winter wat lager in zitten.
Brandnetel wordt daarom al eeuwenlang gebruikt als een zachte lentekuur om het lichaam opnieuw te versterken.
En om die vervelende voorjaarsmoeheid aan te pakken.
Eén van de lekkerste manieren om dat te doen is met brandnetelsoep.
Het is een soep die hier elk voorjaar regelmatig op tafel komt.
Zacht van smaak, lichtgroen van kleur en verrassend romig.
En geen zorgen: zodra de brandnetels gekookt zijn, prikken ze helemaal niet meer!
Brandnetelsoep, een klassieke lentesoep
Wat heb je nodig (voor ongeveer 4 personen):
- 1 grote kom jonge brandneteltoppen
- 1 ui
- 1 teentje knoflook
- 1 dikke aardappel
- 1,5 liter groentebouillon
- een klontje boter of een scheutje olijfolie
- peper en zout
- eventueel een scheutje room of een lepel crème fraîche
Zo maak je het:
Trek eerst handschoenen aan en pluk een kom jonge brandneteltoppen.
Spoel ze daarna goed in koud water.
Snipper de ui en de knoflook.
Schil de aardappel en snijd hem in kleine blokjes.
Verwarm een klontje boter of wat olijfolie in een soepketel en fruit de ui en knoflook zachtjes tot ze glazig worden.
Voeg daarna de aardappelblokjes toe en laat ze een paar minuten meebakken.
Giet de groentebouillon erbij en laat alles ongeveer 10 minuten zachtjes koken tot de aardappel gaar is.
Voeg vervolgens de brandnetels toe en laat de soep nog 3 tot 5 minuten meekoken.
Mix daarna alles glad met een staafmixer.
Breng op smaak met peper en zout.
Wie het graag wat romiger heeft, kan nog een klein scheutje room toevoegen.
Serveer eventueel met wat geroosterde broodblokjes.
En een wolkje olijfolie voor de gezonde vetten.
Het resultaat is een zachte, frisse lentesoep die niet alleen lekker is,
maar ook een prachtige manier om je lichaam na de winter een flinke portie mineralen en vitaliteit te geven.
En eerlijk gezegd vind ik het altijd iets bijzonders:
dat een plant die veel mensen als “onkruid” zien, eigenlijk een van de meest voedzame cadeautjes van de lente is.
dat een plant die veel mensen als “onkruid” zien, eigenlijk een van de meest voedzame cadeautjes van de lente is.
Laat het smaken!
NB. Nog een super makkelijk ideetje: als je "spinazie-stomp" maakt, vervang dan de spinazie door eenzelfde hoeveelheid brandnetelblaadjes en klaar!
Let er wél op dat je de brandnetels op een veilige plek oogt. Dus niet vlak naast een snelweg of waar net gesproeid is!
Voel je een klik met mij en en met wat ik vertel? Wil je graag méér ontdekken?
🌻 Wees welkom in mijn Gratis Gesloten Facebook Groep "Dé Online Sisterhood voor Vitale 40+ Vrouwen"
🌻 Klik hier voor jouw Gratis VitaliteitsWijzer en ontdek wat je nodig hebt om energieker, gezonder en gelukkiger te worden!
🌻 Of contacteer mij : KLIK HIER!
Voorjaarsmoeheid
Waarom je je in de lente zo moe voelt
én wat je er op natuurlijke wijze aan kan doen
Joepieeee!
De lente hangt in de lucht!
De dagen worden elke dag een beetje langer.
Je hoort de vogeltjes weer vrolijk fluiten.
Je hoort de vogeltjes weer vrolijk fluiten.
Hier en daar komen al voorzichtig lentebloemetjes tevoorschijn.
Ja hoor, de natuur ontwaakt langzaam uit haar winterslaap!
En toch, toch voelen veel mensen zich in deze periode… opvallend moe.
Misschien herken je het wel:
- je geraakt ’s morgens moeilijk op gang
- je voelt je loom of futloos
- je hoofd lijkt wat mistig
- je concentratie is minder
- je slaapt onrustig
- je voelt je soms duizelig of slap in je benen
Er is een woord voor dit fenomeen: voorjaarsmoeheid of lentemoeheid.
En hoewel het natuurlijk vervelend kan aanvoelen, is het eigenlijk een heel logisch biologisch proces.
Je lichaam is bezig met de overgang van winter naar lente, en dat vraagt tijd. En energie.
Je lichaam is bezig met de overgang van winter naar lente, en dat vraagt tijd. En energie.
In dit blog neem ik je mee in:
- wat voorjaarsmoeheid precies is
- waarom zoveel mensen er last van hebben
- wat er biologisch in je lichaam gebeurt
- en hoe je je lichaam op een natuurlijke manier kan ondersteunen
Wat is voorjaarsmoeheid eigenlijk?
Ik wil je al gelijk geruststellen: voorjaarsmoeheid is geen ziekte.
Het is eerder een tijdelijke aanpassingsfase van het lichaam.
Het is eerder een tijdelijke aanpassingsfase van het lichaam.
Na de winter moet je lichaam zich opnieuw aanpassen aan:
- meer daglicht
- hogere temperaturen
- veranderende hormonen
- een ander dag- en nachtritme
- méér actie in plaats van de winterse rust
En geloof me, dat is een hele interne re-organisatie.
Veel mensen ervaren daardoor tijdelijk:
- vermoeidheid
- prikkelbaarheid
- concentratieproblemen
- lichte duizeligheid
- hoofdpijn
- een gevoel van lusteloosheid
Onderzoek laat zien dat tot ongeveer 60% van de mensen in de lente zulke klachten ervaart!
Dat is best veel, vind ik ...
Het goede nieuws:
bij de meeste mensen duurt deze fase niet langer dan twee tot vier weken.
bij de meeste mensen duurt deze fase niet langer dan twee tot vier weken.
Waarom voelen we ons moe in de lente?
Er spelen verschillende processen tegelijk.
Wanneer je begrijpt wat er in je lichaam gebeurt, voelt het plots een stuk logischer.
1) Je hormonen moeten opnieuw in balans komen
In de winter produceren we meer melatonine, het hormoon dat ons slaperig maakt.
Dat komt doordat er minder daglicht is.
Wanneer de dagen langer worden moet je lichaam dat opnieuw aanpassen:
- melatonine moet dalen
- serotonine (energie- en gelukshormoon) moet stijgen
Die overgang gebeurt niet van vandaag op morgen.
Tijdens die aanpassing kan je lichaam zich tijdelijk traag en vermoeid voelen.
Interessant detail: zowel melatonine als serotonine worden gemaakt uit het aminozuur tryptofaan,
dat we via voeding binnenkrijgen.
Daarom kan voeding in deze periode echt een verschil maken.
2) Je bloedvaten moeten zich aanpassen aan de temperatuur
In de lente wordt het stilaan warmer.
Je bloedvaten gaan dan meer openstaan om warmte af te geven.
Dat kan tijdelijk leiden tot:
- een lichte daling van de bloeddruk
- minder doorbloeding van de hersenen
- duizeligheid
- vermoeidheid
Misschien herken je ook wel dat gevoel dat veel mensen mensen beschrijven:
alsof je lichaam nog niet helemaal mee is met het nieuwe seizoen!
3) Je biologische klok wordt opnieuw afgesteld
Je lichaam heeft een interne klok, het zogenaamde circadiaans ritme.
Die klok wordt vooral gestuurd door licht.
In de winter is dat ritme aangepast aan korte dagen.
Wanneer de lente komt, moet je lichaam opnieuw synchroniseren.
Wanneer de lente komt, moet je lichaam opnieuw synchroniseren.
Ook het hormoon cortisol, dat je ’s morgens helpt wakker worden, moet zich aanpassen aan het veranderende licht.
Daardoor worden sommige mensen ’s morgens moeilijk wakker, terwijl ze ’s avonds nog moe zijn ondanks het langere daglicht.
4) De winter heeft misschien meer impact gehad dan je denkt
Veel mensen leven in de winter met:
- minder beweging
- minder zonlicht
- meer comfortvoeding
- meer binnen zitten
- meer schermtijd
Je lichaam heeft dus eerst even tijd nodig om weer op gang te komen.
En geen zorgen, dat is niet omdat er iets mis is met je.
Het betekent dat je lichaam zich opnieuw aan het afstemmen is op het seizoen.
Het betekent dat je lichaam zich opnieuw aan het afstemmen is op het seizoen.
Waarom hebben vrouwen 40+ hier vaak meer last van?
Bij vrouwen rond de overgang en in de menopauze speelt nog een extra factor.
Hun hormonale balans wordt sowieso gevoeliger.
Oestrogeen en progesteron beïnvloeden namelijk ook:
- energie
- stemming
- slaap
- neurotransmitters
Wanneer die hormonen beginnen te schommelen, kan een seizoensverandering sterker binnenkomen.
Er komt als het ware nog iets extra's bij.
Veel vrouwen zeggen dan:
“Pfff, iedereen krijgt energie in de lente… en ik voel me zo moe.”
En dat is effectief zo. Maar ook hier kan ik je vertellen: dat is geen ziekte!
Het betekent enkel dat je lichaam extra ondersteuning nodig heeft.
Het betekent enkel dat je lichaam extra ondersteuning nodig heeft.
Wat kan je doen tegen voorjaarsmoeheid?
Gelukkig kan je je lichaam op een heel natuurlijke manier helpen.
Geen extreme detox.
Geen ingewikkelde regimes.
Geen ingewikkelde regimes.
Maar een paar eenvoudige gewoontes kunnen al enorm veel verschil maken.
🌷Ga elke ochtend naar buiten
Licht is een van de krachtigste signalen voor je lichaam.
Zelfs 20 tot 30 minuten ochtendlicht kan:
- melatonine onderdrukken
- serotonine stimuleren
- je biologische klok resetten
- je energie verhogen
Binnen krijgen we vaak maar 300 tot 500 lux licht.
Buiten op een bewolkte dag kan dat al 10.000 lux zijn.
Buiten op een bewolkte dag kan dat al 10.000 lux zijn.
Dat verschil is enorm.
Een eenvoudige gewoonte:
een ochtendwandeling in de frisse lucht.
een ochtendwandeling in de frisse lucht.
🌷Beweeg regelmatig
Beweging helpt je lichaam op meerdere manieren:
- betere doorbloeding
- betere bloedsomloop
- stimulatie van serotonine
- meer energieproductie
Geen zorgen, je hoeft daarvoor geen topsporter te zijn.
Dagelijks 20 tot 30 minuten op het gemakje bewegen is al voldoende.
Bijvoorbeeld:
- wandelen
- fietsen
- tuinieren
- zwemmen
Liever elke dag een beetje dan één keer per week extreem sporten.
🌷Drink voldoende water
Veel mensen zijn na de winter licht uitgedroogd.
Zelfs een klein vochttekort kan al zorgen voor:
- vermoeidheid
- hoofdpijn
- concentratieproblemen
Een eenvoudige richtlijn is ongeveer 30–35 ml water per kilogram lichaamsgewicht per dag.
Dat kan aangevuld worden met kruidenthee en helende bouillon.
🌷Eet voeding die je hormonen ondersteunt
Omdat serotonine wordt gemaakt uit tryptofaan, kan het helpen om voeding te eten die dat aminozuur bevat.
Denk bijvoorbeeld aan:
- eieren
- zalm
- havermout
- noten en zaden
- peulvruchten
- bananen
Daarnaast helpen complexe koolhydraten (zoals volkorenproducten en groenten) om je bloedsuiker stabiel te houden.
Schommelingen in je bloedsuiker maken vermoeidheid vaak erger!
🌷Ondersteun je lichaam met lentekruiden
Traditioneel werd de lente altijd gezien als een moment om het lichaam zachtjes te ondersteunen.
En de natuur helpt daar prachtig bij.
Denk bijvoorbeeld aan:
brandnetel – rijk aan mineralen
paardenbloem – ondersteunt lever en spijsvertering
berkensap – een klassiek Noord-Europees lente-tonikum dat helpt bij het afvoeren van afvalstoffen
paardenbloem – ondersteunt lever en spijsvertering
berkensap – een klassiek Noord-Europees lente-tonikum dat helpt bij het afvoeren van afvalstoffen
In Scandinavië wordt berkensap al eeuwen gedronken als lentedrank voor vitaliteit.
🌷Let op mogelijke tekorten na de winter
Na een lange winter zijn sommige voedingsstoffen soms wat lager.
Denk vooral aan:
- vitamine D
- B-vitaminen
- magnesium
- ijzer
Een tekort aan deze stoffen kan vermoeidheid versterken.
Zeker bij vrouwen komt ijzertekort relatief vaak voor.
🌷Zorg voor goede slaapgewoontes
Opvallend genoeg slapen veel mensen met voorjaarsmoeheid juist slechter.
Je lichaam moet zich immers opnieuw aanpassen aan het veranderende licht.
Een paar eenvoudige principes helpen:
- elke dag rond dezelfde tijd naar bed
- ’s avonds minder schermen
- een koele slaapkamer (ongeveer 16–19°C)
- een donkere slaapkamer
Met de langere dagen kan een verduisterend gordijn soms echt helpen.
🌷Een zachte reset voor lichaam en energie
Voorjaarsmoeheid is eigenlijk een signaal.
Een signaal dat het seizoen verandert.
Dat je lichaam opnieuw in beweging komt.
Dat je lichaam opnieuw in beweging komt.
En dat vraagt geen harde aanpak.
Maar wel een paar zachte verschuivingen
zoals ik eerder al zei:
- meer licht
- meer buitenlucht
- lichtere voedende maaltijden
- meer beweging
- iets meer rust
Als je je lichaam daarin ondersteunt, kan de lente opnieuw worden wat ze eigenlijk hoort te zijn:
een seizoen van nieuwe energie,
van frisheid,
en van hernieuwde levenskracht.
van frisheid,
en van hernieuwde levenskracht.
En dat is nu precies waar vitaliteit uiteindelijk om draait!
Voel je een klik met mij en en met wat ik vertel? Wil je graag méér ontdekken?
🌻 Wees welkom in mijn Gratis Gesloten Facebook Groep "Dé Online Sisterhood voor Vitale 40+ Vrouwen"
🌻 Klik hier voor jouw Gratis VitaliteitsWijzer en ontdek wat je nodig hebt om energieker, gezonder en gelukkiger te worden!
🌻 Of contacteer mij : KLIK HIER!
Berkensap tappen in Noorwegen, een eeuwenoud lente-tonicum voor energie en vitaliteit
Berkensap tappen: een prachtig lente-moment in de natuur
Er is een moment in het vroege voorjaar waarop je voelt dat de winter zijn greep begint te lossen.
De dagen worden langer.
Je ruikt de lente in de lucht.
De eerste vogels beginnen weer te zingen.
Je ruikt de lente in de lucht.
De eerste vogels beginnen weer te zingen.
En diep onder de grond gebeurt er iets bijzonders.
De wortels van de bomen beginnen opnieuw water en mineralen op te nemen.
De sapstroom komt langzaam op gang.
Het leven begint opnieuw te stromen.
Bij de berk gebeurt dat vaak als eerste.
En precies op dat moment kan je berkensap tappen:
een helder, fris, lichtzoet sap dat al eeuwenlang wordt gedronken als natuurlijk lente-tonicum.
Hier op ons eilandje in Het Hoge Noorden kijk ik daar elk jaar opnieuw naar uit.
Een klein lente-moment dat je meteen weer verbindt met het ritme van de natuur.
Wanneer kan je berkensap tappen in Noord-Noorwegen
Het seizoen om berkensap te tappen is verrassend kort.
Het juiste moment herken je aan een paar duidelijke signalen.
De nachten vriezen nog licht, terwijl de dagen boven nul gaan.
De grond begint te ontdooien.
En de knoppen van de berk zijn nog gesloten.
De grond begint te ontdooien.
En de knoppen van de berk zijn nog gesloten.
In Nordland, waar Mindland ligt, is dat meestal ergens tussen
half maart en begin april.
(In België was ik soms al in februari aan het "tappen"!)
Maar elk jaar is anders.
Een eenvoudige test is om een klein takje van een berk af te snijden.
Begint er helder vocht uit te druppelen, dan weet je dat de sapstroom begonnen is en
dat het tijd is om berkensap te oogsten.
Het seizoen duurt meestal twee tot drie weken, tot de knoppen beginnen open te gaan.
Daarna verandert de smaak en wordt het sap bitter.
Welke berk kies je om berkensap te tappen
Let op! Niet elke boom is geschikt.
Kies bij voorkeur een berk die:
• gezond is
• minstens 20 tot 25 cm diameter heeft
• op een lichte plek groeit
• minstens 20 tot 25 cm diameter heeft
• op een lichte plek groeit
In Scandinavië zijn vooral deze soorten geschikt:
Betula pubescens (donsberk)
Betula pendula (ruwe berk)
Betula pendula (ruwe berk)
De donsberk komt in Noord-Noorwegen veel voor en is dus perfect geschikt.
Hoe berkensap tappen (stap voor stap)
Gelukkig heb je geen ingewikkelde materialen nodig.
Wat je nodig hebt:
• een boormachine (ik zelf gebruik een handboortje)
• een boor van ongeveer 5 tot 8 mm
• een klein pijpje of buisje
• een fles of emmer om het sap op te vangen
• een boor van ongeveer 5 tot 8 mm
• een klein pijpje of buisje
• een fles of emmer om het sap op te vangen
Zo ga je te werk.
Boor een gaatje in de stam, ongeveer 3 tot 5 cm diep.
Boor licht schuin omhoog, zodat het sap gemakkelijker naar buiten stroomt.
Maak het gat ongeveer 50 tot 80 cm boven de grond.
Boor licht schuin omhoog, zodat het sap gemakkelijker naar buiten stroomt.
Maak het gat ongeveer 50 tot 80 cm boven de grond.
Steek daarna het pijpje in het gat en hang er een fles of emmer onder.
Vaak begint het sap al binnen enkele minuten te druppelen.
Een gezonde berk kan 1 tot soms wel 5 liter sap per dag geven.
Respecteer altijd de boom
Berkensap tappen mag nooit ten koste gaan van de boom.
Hou daarom een paar eenvoudige regels aan.
Gebruik maximaal één tapgat per boom.
Neem niet meer sap dan nodig.
Verwijder het pijpje na het seizoen.
Neem niet meer sap dan nodig.
Verwijder het pijpje na het seizoen.
Je kan het gat eventueel afsluiten met een klein houten stopje.
Daarna geneest de boom vanzelf.
Hoe smaakt berkensap
Vers berkensap is verrassend zacht van smaak.
Het is:
• helder
• licht zoet
• fris
• licht mineraalachtig
• licht zoet
• fris
• licht mineraalachtig
Veel mensen vergelijken het met heel licht kokoswater.
Geen uitgesproken smaak, maar wel heerlijk verfrissend.
Waarom berkensap zo’n krachtig lentetonicum is
In Scandinavië, Rusland en de Baltische landen wordt berkensap al eeuwen gebruikt als lente-elixir.
Na een lange winter met weinig verse planten helpt het het lichaam opnieuw op gang te komen.
Berkensap bevat onder andere:
• kalium
• calcium
• magnesium
• mangaan
• zink
• antioxidanten
• kleine hoeveelheden aminozuren
• calcium
• magnesium
• mangaan
• zink
• antioxidanten
• kleine hoeveelheden aminozuren
Traditioneel wordt het gebruikt om:
De stofwisseling te activeren
Het lichaam schakelt van wintermodus naar lente.
Het lichaam schakelt van wintermodus naar lente.
De nieren en lever te ondersteunen
Berkensap werkt licht vochtafdrijvend en reinigend.
Berkensap werkt licht vochtafdrijvend en reinigend.
Mineralen aan te vullen
Precies op het moment dat het lichaam daar behoefte aan heeft.
Precies op het moment dat het lichaam daar behoefte aan heeft.
Meer energie te krijgen
Veel mensen voelen zich na enkele dagen al frisser.
Veel mensen voelen zich na enkele dagen al frisser.
Berkensap als natuurlijke ondersteuning bij voorjaarsmoeheid
Veel mensen voelen zich in het voorjaar opvallend moe.
Dat is eigenlijk helemaal niet zo vreemd!
Na de winter heeft het lichaam vaak:
• minder zonlicht gehad
• minder verse planten gegeten
• minder bewogen
• meer zware wintervoeding gekregen
• minder verse planten gegeten
• minder bewogen
• meer zware wintervoeding gekregen
Het lichaam moet opnieuw overschakelen naar de energie van de lente.
En precies daar past berkensap zo mooi in.
Het werkt zacht ontgiftend, ondersteunt de nieren en helpt het lichaam opnieuw in beweging te komen.
Een eenvoudige berkensapkuur kan er zo uitzien:
Drink gedurende 2 tot 3 weken elke dag een glas vers berkensap in de ochtend.
Combineer dat met:
• meer buitenlucht
• lichte beweging
• verse lentegroenten
• voldoende water
• lichte beweging
• verse lentegroenten
• voldoende water
Veel mensen merken dat hun energie langzaam terugkomt.
Hoe gebruik je berkensap
De eenvoudigste manier is ook de beste.
Drink het vers. Dat vind ik zelf ook het lekkerste.
Bijvoorbeeld één glas per dag, ongeveer 150 tot 250 ml.
Je kan berkensap ook gebruiken:
• in smoothies
• in kruidenthee
• bij fermentaties
• om zuurdesem te starten
• in kruidenthee
• bij fermentaties
• om zuurdesem te starten
Recept: een frisse lente-drank met berkensap
Een eenvoudige en heerlijke manier om berkensap te gebruiken.
Je hebt nodig:
• 1 liter vers berkensap
• sap van een halve citroen
• 1 theelepel honing
• eventueel een paar blaadjes munt
• sap van een halve citroen
• 1 theelepel honing
• eventueel een paar blaadjes munt
Roer alles goed door elkaar en zet het even koel.
Het resultaat is een verfrissende, mineraalrijke lentendrank die perfect past
bij de overgang van winter naar lente.
Berkensap voor huid en haar
Berkensap werd vroeger niet alleen gedronken, maar ook gebruikt voor huid en haar.
Het bevat mineralen en antioxidanten die de huid zacht ondersteunen.
Traditioneel werd het gebruikt als:
Gezichtstonic
Dep wat vers berkensap op een wattenschijfje en breng het aan op de huid.
Haarspoeling
Na het wassen kan je het over je haar gieten als natuurlijke spoeling. Het geeft vaak extra glans.
Hoe lang blijft berkensap goed
Vers berkensap is natuurlijk een levend product.
In de koelkast blijft het meestal 2 tot 4 dagen goed.
Daarna begint het spontaan te fermenteren.
Hoe je berkensap kan bewaren
De eenvoudigste manier is invriezen.
Giet het sap in flessen en zet het in de diepvries. Zo blijft het maanden goed.
Je kan het ook licht fermenteren.
Met een beetje honing en enkele rozijnen kan het sap spontaan veranderen in een fris,
licht bruisend drankje dat lijkt op een traditionele berkenkvass.
Inkoken tot siroop kan ook, maar dat vraagt enorm veel sap.
Ongeveer 100 liter berkensap voor 1 liter siroop.
Maar dat doe ik persoonlijk niet,omdat ik vind dat dat
te veel tijd en energie kost.
Een klein lentemoment dat veel zegt
Berkensap tappen is eigenlijk meer dan alleen een drankje verzamelen.
Het is een moment waarop je voelt dat de natuur opnieuw begint te stromen.
De bomen worden wakker.
Het licht keert terug.
De energie van de lente komt op gang.
Het licht keert terug.
De energie van de lente komt op gang.
En jij mag daar even bij stilstaan.
Voor mij is dat precies waar een natuurlijker leven om draait.
Niet altijd méér doen.
Maar vaker meebewegen met het ritme van de natuur.
Maar vaker meebewegen met het ritme van de natuur.
En soms is een glas fris berkensap daarvoor al genoeg.
Schol!
Voel je een klik met mij en en met wat ik vertel? Wil je graag méér ontdekken?
🌻 Wees welkom in mijn Gratis Gesloten Facebook Groep "Dé Online Sisterhood voor Vitale 40+ Vrouwen"
🌻 Klik hier voor jouw Gratis VitaliteitsWijzer en ontdek wat je nodig hebt om energieker, gezonder en gelukkiger te worden!
🌻 Of contacteer mij : KLIK HIER!
“We hadden minder, maar eigenlijk zoveel meer”
Een gesprek met een kranige 94-jarige eilandbewoonster, Synnøve
Het is een gure namiddag op ons eiland. De wind giert om het houten huisje, maar binnen is het behagelijk warm. Op de tafel staat een schaal met versgebakken appelcake en een pot dampende koffie, zwart. Hier woont ze, al meer dan negentig jaar. Vlak naast de boerderij waar ze zelf opgroeide. Nog steeds zelfstandig wonend, zonder hulp, nog steeds super vitaal. Ik mag haar vragen stellen over het geheim van een gezond, lang en gelukkig leven. En dat vind ik natuurlijk geweldig!
Vraag : Je bent 94 jaar en nog zo levendig en krachtig. Je kan je voorstellen dat ik nieuwsgierig ben naar jouw geheim!
Ze glimlacht en strijkt een grijze haarlok uit haar gezicht.
“Ach kind (zegt ze tegen mij terwijl ik al 56 ben 😅), er is helemaal geen geheim. Wij leefden gewoon met de natuur. Buiten zijn, hard werken, eten wat het land en de zee gaven. Geen fabriekseten, geen plastic, geen gif. Dat bestond allemaal niet. Alles was puur. Het water kwam rechtstreeks uit de bron en de lucht en de zee waren zuiver. Dat maakt verschil, hoor.”
Vraag : Hoe was je jeugd hier op het eiland?
Ze kijkt even naar buiten, waar de zee nu schuimkoppen draagt.
“Druk, maar tegelijk ook eenvoudig en duidelijk.” lacht ze. “Mijn ouders hadden zestien kinderen, ik was nummer drie. Dertien van ons haalden de volwassen leeftijd. Iedereen hielp mee: de jongens bij vader, die visser was, en de meisjes bij moeder op de boerderij. Ik leerde al jong koeien melken, eten maken, water halen, hout stapelen, voor de kleintjes zorgen. We kregen als kind al een heleboel taakjes! Maar er was ook veel gezelligheid. ’s Avonds zaten we rond de tafel bij kaarslicht of bij de olielamp, met breiwerk, een spelletje of een verhaal. Elektriciteit kwam pas toen ik 37 was! Ons leven was eenvoudiger, rustiger en ook wel meer gestructureerd. Meer op het ritme van de seizoenen.”
Vraag : Dus jouw ouders hebben 3 kinderen verloren? Heftig!
Ja, mijn zusjes van 5 en 7 zijn bijna tegelijk gestorven aan difterie en mijn broertje van 3 aan iets anders, ik weet niet juist wat. Dat was natuurlijk spijtig. We waren er ook best verdrietig om en ze werden zéker gemist. Maar toch bleven we daar in die tijd niet zo lang in hangen. Het leven ging door en ik heb het gevoel dat we de dood veel meer als een deel van het leven zagen.
Vraag : Je zei daarnet "zonder elektriciteit". Dus ook geen koelkast, diepvries, wasmachine, koffiezet, oven, … hoe deden jullie dat?
“We moesten vindingrijk zijn. Groenten werden ingemaakt in glazen potten, vis werd gedroogd, gerookt of gefermenteerd. Melk werd yoghurt, zure room, boter en kaas. Vlees werd gezouten. In de winter leefden we van die voorraad, in de zomer aten we vers uit de tuin. Er ging niets verloren. Alles werd benut. De diepvries bestond niet, dus je leerde vooruit denken.We hadden ook een ijskelder onder de grond, waar het in de winter niet vroor en waar het in de zomer niet te warm werd. Daar bewaarden we kolen en wortelen in zand, en aardappelen. En koken en bakken, ja, dat deden we op een houtvuur. In de zomer was dat een beetje vervelend, want dan moest je die kachel opstoken als het al zo warm was in huis!"
Vraag : Hoe was het gesteld met het land en de natuur in die tijd?
Ze legt haar hand even op de houten tafel, alsof ze de aarde zelf aanraakt.
“Ons land was rijk en vruchtbaar, vooral ook omdat we het niet uitputten. Geen chemische bemesting, geen sproeimiddelen. We gebruikten mest van de dieren. En ook zeewier en algen – tang en tare – voor de moestuin en voor onze dieren. We droogden en vermaalden dat zeewier en die algen ook, voor eigen gebruik. Mijn dochter zei onlangs dat daar heel waardevolle stoffen inzitten. Maar dat wisten we toen natuurlijk niet. We deden dat gewoon omdat onze ouders en grootouders dat ook deden. Alles ging in een kringloop. En de zee gaf ons zoveel: vis, krabben, mosselen ... We kookten levertraan van walvis, en geloof me, dat hield ons sterk in de winter.”
Vraag : Hoe waren de winters, zo vlak onder de poolcirkel?
Haar ogen lichten op, maar er trekt ook iets strengs doorheen.
“Donker. Lang. En veel meer sneeuw en kouder dan nu! Mijn man trok vaak maanden naar de Lofoten om te vissen. Dan stond ik hier alleen met de kinderen, het vee en de sneeuw. Het hout turf gestoken worden (want in die tijd stonden er niet veel bomen hier!) , de dieren gevoerd, de was gedaan, met de hand! Toch dacht ik nooit: hoe red ik dit? Je had gewoon geen keuze. En de lente… ja, als de zon terugkwam, dan was het groot feest! Dat gevoel vergeet je nooit.”
Vraag : Hoe deden jullie dat met groenten en fruit?
Ze lacht zacht en schudt haar hoofd.
“Appelsienen, bananen, ananas ... dat kenden we niet. Dat hadden ze ook niet in de winkel! Komkommers en courgettes zag ik pas de eerste keer toen ik de vijftig al gepasserd was. Maar we misten niets. We hadden onze eigen rijkdom en vitamientjes. Mijn dochter vertelde me dat er in onze ouderwetse kålrot (een soort dikke knol die hier massaal en makkelijk groeit) heel veel vitamine C zit. Daarom waarschijnlijk ook dat we dat in gefermenteerde vorm meegaven als onze mannen naar de Lofoten trokken om te vissen. Dat was goed tegen scheurbuik. In de zomer trokken we met het hele gezin de natuur in om te plukken: bosbessen, frambozen, molte (veenbessen), vossebessen, bosaardbeien, cranberries, aalbessen, en ook paddenstoelen. Dat was gezellig hoor, die plukdagen! Met de boot voeren we het fjord in, de picknick mee. Iedereen had een mand, en thuis werd er ingemaakt, gedroogd of gekookt. We leefden met wat het seizoen ons gaf – en we waren op en top gezond.”
Vraag : Het huishouden moet een hele klus geweest zijn…
“Zeker. Alles ging met de hand. De was met water uit de beek, schrobben op een plank. Stoffen weefden we zelf van wol van onze schapen. Die wol werd gesponnen, gekleurd met planten van hier, en geweven of gebreid. Zelfs vilten deden we. Onze kleding, dekens (met dons van de eidereend, dat we verzamelden), alles kwam van eigen hand. En dat was gezellig hoor, zo samen handwerken!! Voor medicijnen gebruikten we kruiden: moeder wist precies welke planten helend waren. Dat was onze apotheek.”
Vraag : Ik heb gehoord dat jouw ouders ook heel oud werden?
Ze glimlacht trots.
“Mijn moeder werd 93 en vader zelfs 101. Ze leefden nog eenvoudiger dan ik. Zonder haast, zonder gifstoffen. Hun kracht zat in de natuur en in de gemeenschap. Je werkte hard, maar je deed het samen. En ook als er stress was omdat het te nat was om de aardappelen te oogsten, of omdat er stormschade was, dan werd dat door onze hechte gemeenschap gedragen. Dat gaf ongelofelijk veel voldoening, weet je. Zo overleefden we ook de oorlog. Maar dat is een verhaal voor een ander keertje!”
Vraag : Hoe was de zee vroeger, vergeleken met nu?
Ze kijkt me doordringend aan.
“De zee was zuiver. Vissen waren er volop. Veel meer als nu! Alles voelde zo ... proper. Nu is er meer vervuiling, en ook meer haast en spoed in de wereld. Neem nu die fishfarms die ze overal neerzetten om zalm te kweken : daar ben ik helemaal niet blij mee! En kijk eens op het strand! Zoveel aangespoelde plastiek. Vreselijk ... Weet je, ik denk vaak: we hadden vroeger minder spullen, maar eigenlijk zoveel meer rijkdom.”
Vraag : Wat gaf je de kracht om dit leven vol te houden?
Ze legt haar handen gevouwen op tafel.
“De natuur gaf kracht. Je leefde in het ritme van de seizoenen. En eigenlijk dachten we daar gewoon niet over na. We deden wat gedaan moest worden. Je vond vreugde in kleine dingen: de terugkeer van de zon en de trekvogels, pasgeboren lammetjes, de geur van vers brood. En in de gemeenschap: buren die elkaar hielpen, kinderen die speelde en lachten. Dat hield je op de been.”
Vraag: Jullie werkten hard om alles zelf te maken en te bewaren, maar was er ook ruimte voor vrije tijd en plezier?
“Oh ja, zeker! Vrije tijd was niet zoals vandaag: geen televisie, geen internet… maar er was wél altijd muziek. We zongen veel, er waren mensen met accordeons en violen. Op lange winteravonden kwamen we bij elkaar in de woonkamer, dicht rond de kachel, en dan werd er gezongen, gedanst en verteld. Dat gaf zoveel warmte en verbondenheid.
In de zomer was er ook altijd reuring op het eiland. Dan kwamen er werkers van buitenaf helpen met het zware werk: het maaien van het gras met de zeis, het binnenhalen van het hooi, of het inmaken van groenten, bessen en vis. Dat was eigenlijk gratis fitness : uren bewegen in de buitenlucht, in de zon, met een lach en gezelschap. Er ontstonden ook menige koppeltjes in de zomerse dagen!
We werkten hard, ja, zéker! Maar er was altijd plezier. Het samenzijn, de muziek en de dans maakten dat het leven licht voelde, ondanks de grote inspanningen. En ik geloof dat dát even belangrijk is geweest voor onze gezondheid als het pure eten: je hart laten zingen, je lichaam laten bewegen en deel uitmaken van een hechte gemeenschap.”
Vraag : Welke raad wil je aan jongere generaties geven?
Ze denkt even na, en haar stem klinkt warm en vastberaden.
“Hou het eenvoudig. Eet puur en natuurlijk voedsel, beweeg je lichaam, ga naar buiten, weer of geen weer! Werk met je handen, dat maakt je sterk en blij. Waardeer de kleine dingen: een lach, een zonnestraal, een kom soep die je zelf hebt gemaakt. Wees dankbaar. Dat is wat een mens gezond houdt. Tot op hoge leeftijd. Want ik merk bij mijn kinderen, maar vooral bij mijn kleinkinderen : ze hebben zoveel luxe en comfort. En toch lijkt het alsof ze minder tijd hebben dan wij vroeger. Dat ze minder tevreden zijn. En dat vind ik zo jammer ...”
Ik word er stil van ...
Even later neem ik afscheid. Wat een fijn gesprek, wat een prachtige dame! Ik loop het huisje uit, de gure wind weer in. Haar woorden gonzen nog na. Hier, op ons piepkleind eilandje vlak onder de poolcirkel, leeft een vrouw die met haar eenvoud en kracht eigenlijk alle geheimen van een lang en gezond leven in zich draagt. Geen hypes, geen ingewikkelde theorieën, geen dure lifehacks. Gewoon eenvoudig leven in verbondenheid met de natuur.
Misschien is dat wel het mooiste vitaliteitsgeheim van allemaal! En ja, hoe langer hoe meer probeer ik dat leven ook na te streven. Ik denk dat ik nog veel hulp nodig zal hebben van Synnøve ...
Voel je een klik met mij en en met wat ik vertel? Wil je graag méér ontdekken?
🌻 Wees welkom in mijn Gratis Gesloten Facebook Groep "Dé Online Sisterhood voor Vitale 40+ Vrouwen"
🌻 Klik hier voor jouw Gratis VitaliteitsWijzer en ontdek wat je nodig hebt om energieker, gezonder en gelukkiger te worden!
🌻 Of contacteer mij : KLIK HIER!
Waarom we ons zo snel geraakt voelen (en hoe we anders kunnen reageren)
Ken je dat?
Je partner zegt: “Zet jij de vuilniszak even buiten?”
Wat hij bedoelt is waarschijnlijk gewoon: “Kun jij dat klusje even doen?”
Maar wat jij hóórt is: “Jij bent lui, jij doet nooit iets in huis.”
Je partner zegt: “Zet jij de vuilniszak even buiten?”
Wat hij bedoelt is waarschijnlijk gewoon: “Kun jij dat klusje even doen?”
Maar wat jij hóórt is: “Jij bent lui, jij doet nooit iets in huis.”
En nog voor je er erg in hebt, flap je er boos uit: “Doe het zelf!”
Een simpele vraag, en toch lijkt het alsof er een hele aanval op je afgevuurd werd. Herkenbaar? Je bent niet alleen.
Ons brein vult de gaten in
De meeste opmerkingen die we krijgen, zijn neutraal of praktisch bedoeld. Maar ons brein is een kei in invullen en interpreteren. Vaak doen we dat op basis van oude ervaringen, trauma's of onzekerheden.
Een paar voorbeelden:
- Je puberdochter zegt: “Mama, jij snapt er niks van.”
Jij hoort: “Ik ben een slechte moeder, ik ben ouderwets.”
Je reageert fel: “Nou, als jij het dan allemaal zo goed weet…” - Een collega zegt: “Misschien kunnen we dit de volgende keer anders aanpakken.”
Jij hoort: “Ik heb het niet goed gedaan.”
Je schiet in de verdediging: “Alsof jij het altijd zo geweldig doet.” - Een vriendin zegt: “Leuk dat je er dit keer bij bent.”
Jij hoort: “Je was er vorige keer niet en dat nam ik je kwalijk.”
Je trekt je terug: “Misschien ben ik hier niet welkom.”
Zie je het patroon?
We reageren vaak niet op wat er écht gezegd is of wat er écht bedoeld wordt, maar op wat we dénken dat de ander bedoelt.
We reageren vaak niet op wat er écht gezegd is of wat er écht bedoeld wordt, maar op wat we dénken dat de ander bedoelt.
Oude pijn die meespeelt
Die verkeerde interpretaties komen niet uit de lucht vallen. Ze worden meestal aangewakkerd door oude ervaringen:
- Vroeger vaak kritiek gekregen? Dan hoor je sneller afwijzing.
- Als kind gepest? Dan hoor je sneller dat je er niet bij hoort.
- Vaak het gevoel gehad dat je nooit goed genoeg was? Dan klinkt bijna elke opmerking als kritiek.
Het is alsof er een rode knop in je binnenste zit. Eén verkeerde toon – klik – en je hele systeem schiet in alarm.
En wat als de ánder jou verkeerd begrijpt?
Het werkt natuurlijk ook andersom. Misschien herken je dit:
- Jij zegt tegen een collega: “Dat verslag was snel klaar, goed gedaan.”
Zij hoort: “Je hebt er met de pet naar gegooid.” - Jij zegt tegen je dochter: “Ga je dat jurkje aandoen?” gewoon nieuwsgierig bedoeld.
Zij hoort: “Dat staat je niet, je ziet er niet uit.”
Voor je het weet, reageert de ander kortaf of gekwetst.
Net als jij soms, reageert ook de ander niet op jouw woorden, maar op hun eigen interpretatie ervan.
Net als jij soms, reageert ook de ander niet op jouw woorden, maar op hun eigen interpretatie ervan.
Wat kan je dan doen?
- Blijf rustig. Herinner jezelf eraan: “Dit gaat niet over mij, dit raakt iets bij de ander.”
- Vraag door. “Wat hoorde je precies in mijn woorden? Wat denk je dat ik bedoelde?”
- Herformuleer je intentie. “Ik wilde juist zeggen dat ik blij was dat je er vandaag bij bent.”
- Geef ruimte. Soms heeft de ander even tijd nodig om te zakken.
Hoe doorbreek je dit patroon?
Of jij nu degene bent die zich geraakt voelt, of de ander jou verkeerd begrijpt, het begint bij bewustzijn.
Een paar gouden stappen:
- Pauzeer. Adem voor je reageert.
- Check de feiten. Wat is er letterlijk gezegd? Wat vul ik zelf in?
- Vraag het na. “Bedoelde je dat zo, of hoor ik dat verkeerd?”
- Kies voor mildheid. Naar jezelf én naar de ander.
Oefening om mee te nemen
Denk eens terug aan een moment van de voorbije week:
- Wat werd er letterlijk gezegd?
- Wat maakte jij (of de ander) ervan in je hoofd?
- Welke reactie volgde daarop?
Vaak merk je dan: de pijn zat niet in de woorden, maar in de interpretatie.
Tot slot:
Woorden hebben macht, maar het zijn vaak onze eigen invullingen die de echte pijn veroorzaken. Hoe meer je dit gaat zien, hoe meer vrijheid je krijgt. Vrijheid om lichter te reageren. Vrijheid om je niet meer aangevallen te voelen. En vrijheid om met zachtheid naar jezelf én de ander te kijken.
Voel je een klik met mij en en met wat ik vertel? Wil je graag méér ontdekken?
🌻 Wees welkom in mijn Gratis Gesloten Facebook Groep "Dé Online Sisterhood voor Vitale 40+ Vrouwen"
🌻 Klik hier voor jouw Gratis VitaliteitsWijzer en ontdek wat je nodig hebt om energieker, gezonder en gelukkiger te worden!
🌻 Of contacteer mij : KLIK HIER!
